Reders: wel mariniers maar geen privébewakers aan boord

DEN HAAG, 14-05-2009 - De Koninklijke Vereniging van Nederlandse Reders put hoop uit de toezegging van minister Van Middelkoop (Defensie) om de Tweede Kamer per brief te informeren over de mogelijke inzet van gewapende mariniers ter bescherming van Nederlandse koopvaardijschepen tegen piraterij. Gelet op de ernst van de situatie is deze brief op korte termijn dringend gewenst.

De minister deed deze toezegging in het door VVD-Kamerlid Charlie Aptroot aangevraagd spoeddebat over piraterij bij Somalië op 13 mei. Ook andere fracties drongen aan op uitwerking van deze optie. De KVNR pleit voor gewapende mariniers aan boord van de kwetsbare schepen die op verzoek van de reder ingezet kunnen worden. Dit betreft schepen waarvoor met de huidige te beperkte militaire inzet onvoldoende bescherming wordt geboden.

De KVNR is van mening, dat het geweldsmonopolie bij de overheid behoort en waarschuwt haar leden om geen gewapende particuliere beveiligers in te huren ter bescherming van hun schepen. Tegelijkertijd realiseert zij zich dat het uitblijven van overheidssteun, zoals de inzet van mariniers, de kans vergroot dat reders uiteindelijk toch in zee gaan met particuliere beveiligers. Volgens KNVR voorzitter Netelenbos moeten de reders zich realiseren dat de kans bestaat dat het OM hen danm wel aansprakelijk stelt als hierdoor slachtoffers vallen.

Escorte
Een aantal reders heeft intussen al wel bewapende volgboten ingehuurd om hun schepen te beschermen. Het verbod op wapens aan boord van Nederlandse schepen wordt zo omzeild. De particuliere escortes varen onder een andere vlag en worden voornamelijk bemand door Britse, Amerikaanse en Zuid-Afrikaanse ex-militairen.

Ondertussen liet Philip Jones, de commandant van de Europese militaire missie EU NAVFOR Atalanta, weten dat zij niet alle schepen in de golf van Aden kan beschermen tegen aanvallen van Somalische piraten, "Daarvoor zouden we honderden oorlogsbodems nodig hebben", aldus Jones. Jones staat niet afwijzend tegenover een eventuele inzet van militairen op de schepen maar hij wees erop dat veel reders "geen vuurgevechten met piraten willen". De EU-missie verleent deze dienst slechts in uitzonderlijke omstandigheden, bijvoorbeeld wanneer schepen van het WFP (Het United Nations World Food Programme) in de territoriale wateren van Somalië varen.

Lucratief
Ondertussen hebben zich al tal van firma’s gestort op de beveiliging van de scheepvaart in de Golf van Aden. De verzekeringspremie voor de schepen die met hun lading door de golf varen, steeg vorig jaar al van naar schatting 2500 euro per jaar naar circa 50.000 euro per vracht. Met de stijging van het aantal incidenten met piraten in de Somalische wateren stijgt ook de premie verder. Hierdoor ontstaat er een nieuwe en zeer interessante markt voor beveiligingsfirma’s.

Onder hen zijn bedrijven zoals het Amerikaanse Blackwater, die in Irak steeds minder emplooi vinden. Bovendien is Blackwater in Irak niet langer gevrijwaard van rechtsvervolging als zijn zwaarbewapende medewerkers te roekeloos het vuur openen. Eerder dit jaar ging de Britse beveiligingsfirma Hart al met een verzekeraar in zee om als eerste een speciaal verzekerings- en beveiligingspakket aan te bieden. Reders krijgen fikse korting bij de verzekeraar als ze beveiligers van Hart aan boord nemen.

Een ander speler is het Britse bedrijf Anti-Piracy Maritime Security Solutions (Non-Lethal). Medewerkers van dit bedrijf gebruiken vuurwapens en verjagen piraten vanaf het schip met onder meer waterkanonnen en met een speciaal soort sleepnet waar de speedboten van de belagers niet doorheen kunnen.